Ο Γιάννης Μπουτάρης, πρώην δήμαρχος Θεσσαλονίκης, επιχειρηματίας και οινολόγος, απεβίωσε σε ηλικία 82 ετών, το βράδυ της 9ης Νοεμβρίου 2024, έπειτα από σοβαρά προβλήματα υγείας. Γεννημένος στη Θεσσαλονίκη το 1942, υπήρξε ιδρυτής της εταιρείας «Κυρ-Γιάννη» και πρόεδρος του Μουσείου Ολοκαυτώματος Ελλάδας. Υπηρέτησε ως δήμαρχος Θεσσαλονίκης από το 2010 έως το 2019 και είχε σημαντική προσφορά στον τομέα του πολιτισμού και του περιβάλλοντος, καθώς και στη διεθνή αναγνωρισιμότητα της πόλης. Η οικογένειά του εξέφρασε τη θλίψη της για την απώλεια του, αναγνωρίζοντας την τεράστια κληρονομιά του στον κλάδο του κρασιού και στην κοινωνία γενικότερα.

Η μουσική του Ένιο Μορικόνε είναι αξεχώριστα συνδεδεμένη με τον κινηματογράφο και την τέχνη της κινηματογραφικής μουσικής, κάνοντάς τον έναν από τους πιο επιδραστικούς συνθέτες του 20ού αιώνα. Η πορεία του από τα πρώτα του βήματα στην κλασική μουσική και το θέατρο, έως την παγκόσμια αναγνώριση και τις τεράστιες συνεργασίες του με σημαντικούς σκηνοθέτες, διαμορφώνει μια κληρονομιά που συνεχίζει να επηρεάζει τη μουσική και τον κινηματογράφο.

Ο Μορικόνε αναγνωρίστηκε κυρίως για τα εμβληματικά του σάουντρακ σε ταινίες όπως Ο Καλός, ο Κακός και ο Άσχημος, Κάποτε στην Αμερική και Η Αποστολή, έργα που χαρακτηρίζονται από την ικανότητά του να συνδυάζει πρωτοποριακά μουσικά στοιχεία, όπως η χρήση της κιθάρας, των σφυριγμάτων και των σπάνιων οργάνων, με τη δημιουργία συναισθηματικών και δραματικών ατμοσφαιρών.

Η συνεργασία του με τον Σέρτζιο Λεόνε στην τριλογία των "σπαγγέτι-γουέστερν" ήταν καθοριστική, καθώς η μουσική του ανέδειξε τις ταινίες αυτές και τις καθιέρωσε ως κλασικά έργα του κινηματογράφου. Παράλληλα, η μουσική του σε πιο δραματικές και κλασικές παραγωγές, όπως Σινεμά ο Παράδεισος και Οι Αδιάφθοροι, αποδεικνύει την ευχέρεια του Μορικόνε να εξερευνά διαφορετικά μουσικά είδη και να συνδέει την κινηματογραφική εικόνα με το συναίσθημα του θεατή.

Η αναγνώριση του έργου του κορυφώθηκε με δύο Όσκαρ, το πρώτο το 2007 για τη συνολική προσφορά του στην τέχνη της κινηματογραφικής μουσικής και το δεύτερο το 2016 για το σάουντρακ της ταινίας Οι Μισητοί Οκτώ του Κουέντιν Ταραντίνο.

Η κληρονομιά του παραμένει ζωντανή και η επιρροή του συνεχίζει να ακούγεται σε νέες γενιές συνθετών και σκηνοθετών.
  
 
  

Ο Σάμιουελ Χάου (1801-1876) ήταν αμερικανός γιατρός και σημαντικός φιλέλληνας που προσέφερε ανεκτίμητη βοήθεια στην Ελληνική Επανάσταση. Γεννημένος στη Βοστόνη, προερχόμενος από πλούσια οικογένεια, σπούδασε ιατρική στο Χάρβαρντ, αλλά αφιέρωσε τη ζωή του σε ανθρωπιστικά έργα. Στην αρχή του 1825, έφτασε στην Ελλάδα για να προσφέρει τις υπηρεσίες του στον Αγώνα, περιθάλποντας τραυματίες και φτωχούς πολεμιστές. Παρά τις δυσκολίες του πολέμου, δεν ζητούσε αμοιβή, όπως αναφέρεται σε επιστολή του στον πατέρα του, και αντιμετώπισε με αυτοθυσία την καθημερινότητα της πολιορκίας και των μαχών.

Επιστρέφοντας στην Αμερική το 1827, ξεκίνησε έρανο για τη στήριξη των Ελλήνων, συγκεντρώνοντας σημαντικά ποσά για την αγορά ρούχων και τροφίμων. Το 1831 ίδρυσε το πρώτο σχολείο για τυφλούς στις ΗΠΑ, και αργότερα έθεσε τις βάσεις για σχολεία που προσέφεραν εκπαίδευση σε άτομα με διανοητικές αναπηρίες.

Ο Χάου επέστρεψε στην Ελλάδα το 1866 για να βοηθήσει τους Κρητικούς στην Επανάσταση, ενώ πέθανε το 1876. Εκτός από τις ανθρωπιστικές του δραστηριότητες, άφησε και σημαντικό έργο μέσα από τα βιβλία του, όπως το «Ημερολόγιο από τον αγώνα 1825-1829» και την «Ιστορική σκιαγραφία της Ελληνικής Επανάστασης».
 
 

Ο Όσιος Αρσένιος ο Καππαδόκης (1840–1924) ήταν μια σημαντική μορφή της Ορθόδοξης Εκκλησίας, γνωστός για την αφοσίωσή του στον Θεό και το έργο του στον τομέα της πνευματικής καθοδήγησης και των θαυμάτων. Γεννήθηκε το 1840 στα Φάρασα της Καππαδοκίας και μορφώθηκε στη Νίγδη. Σε ηλικία 26 ετών εκάρη μοναχός, και αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος. Διετέλεσε αρχιμανδρίτης και είχε έντονη πνευματική δράση στην περιοχή.

Εκτός από τη θρησκευτική του δραστηριότητα, είχε και κοινωνική προσφορά. Όταν προετοίμαζε σχολεία για τα παιδιά, χρησιμοποίησε δέρματα από πρόβατα ως θρανία, με σκοπό να αποφύγει την προσοχή των Τούρκων. Δίδασκε με τέτοιον τρόπο που δεν ερέθιζε την τουρκική αρχή, ενώ ταυτόχρονα μετέφρασε πολλές περικοπές του Ευαγγελίου στη τοπική διάλεκτο και τα διάβαζε στην Εκκλησία σε τρεις γλώσσες: ελληνικά, φαρασιώτικα και τουρκικά.

Ο Όσιος Αρσένιος είχε διαισθανθεί την αναγκαιότητα να φύγουν οι Φαρασιώτες από την Καππαδοκία λόγω των ιστορικών γεγονότων και τους προέτρεπε να κάνουν οικονομίες για το δύσκολο ταξίδι στην Ελλάδα. Πράγματι, με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924, οι Φαρασιώτες αναγκάστηκαν να φύγουν και ο Αρσένιος μετέφερε το ιερό λείψανο του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου από την Καππαδοκία.

Στην Ελλάδα, ο Όσιος Αρσένιος έζησε μόνο σαράντα μέρες, όπως είχε προφητέψει, και κοιμήθηκε στην Κέρκυρα στις 10 Νοεμβρίου 1924. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τον αγιοκατάταξε το 1986, λόγω των θαυμάτων που πραγματοποιούσε κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η μνήμη του γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10 Νοεμβρίου.
 

Η ίδρυση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Ελλάδος (ΣΕΚΕ) πραγματοποιήθηκε στις 10 Νοεμβρίου 1918, μετά το Α’ Πανελλαδικό Σοσιαλιστικό Συνέδριο που διεξήχθη στον Πειραιά. Ήταν το πρώτο κομματικό σχήμα της Αριστεράς στην Ελλάδα και αποτέλεσε την αρχή μιας πορείας που συνεχίζεται μέχρι σήμερα μέσω του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας (ΚΚΕ).

Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε λίγο μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, σε μια Ελλάδα που βίωνε ακόμα τις συνέπειες του Εθνικού Διχασμού και υπό την επίδραση της Οκτωβριανής Επανάστασης στη Ρωσία. Σκοπός του συνεδρίου ήταν η ένωση των διάσπαρτων σοσιαλιστικών ομάδων σε έναν ενιαίο πολιτικό σχηματισμό. Στο συνέδριο συμμετείχαν 43 αντιπρόσωποι από διάφορες περιοχές της Ελλάδας, όπως η Θεσσαλονίκη, ο Πειραιάς, η Αθήνα, η Καβάλα, η Κέρκυρα, ο Βόλος και η Λάρισα.

Στις 12 Απριλίου 1920, το ΣΕΚΕ μετονομάστηκε σε Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας (Κομμουνιστικό) όταν εντάχθηκε στην Γ’ Διεθνή, ενώ στις 3 Δεκεμβρίου 1924 έλαβε την οριστική του μορφή ως Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ), το οποίο παραμένει μέχρι και σήμερα.

Ιμπραήμ Πασάς (1789–1848) ήταν Οθωμανός στρατιωτικός και χεδίβης (αντιβασιλέας) της Αιγύπτου, γνωστός για την εκστρατεία του στην Πελοπόννησο, η οποία έφερε τον κίνδυνο να ανατρέψει την Ελληνική Επανάσταση. Γεννήθηκε στην Καβάλα και ήταν γιος του Μωχάμετ Άλη, του βαλή (διοικητή) της Αιγύπτου, και μιας χριστιανής γυναίκας. Παρά τις αναταράξεις στην οικογενειακή του ζωή, ο Ιμπραήμ απέδειξε την αξία του ως στρατηγός, αποκτώντας γαλλική στρατιωτική εκπαίδευση και αναγνωρίζοντας τη σημασία της στρατηγικής οργάνωσης του στρατού του.

Στη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης, ο Ιμπραήμ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη στρατιωτική επιχείρηση κατά των επαναστατών. Μετά την απόβαση του στην Πελοπόννησο το 1825, κατέλαβε σημαντικές πόλεις όπως την Τρίπολη, την Κόρινθο και την Πύλο, ενώ η στρατηγική του προέβλεπε την πλήρη καταστολή της επανάστασης, με τη χρήση της "καμμένης γης" και την εφαρμογή σφοδρών στρατιωτικών επιθέσεων.

Η αντίσταση των Ελλήνων, υπό την ηγεσία του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη και άλλων αγωνιστών, σε συνδυασμό με την ναυτική υπεροχή των Μεγάλων Δυνάμεων (Γαλλία, Ρωσία, Αγγλία), καθώς και η καταστροφή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου το 1827, έφεραν την αποτυχία της στρατηγικής του Ιμπραήμ και την αναγκαστική αποχώρησή του από την Πελοπόννησο το 1828.

Μετά την αποτυχία του στην Ελλάδα, ο Ιμπραήμ στράφηκε εναντίον του Σουλτάνου και, με τη βοήθεια του πατέρα του, κατέλαβε περιοχές στη Συρία και την Παλαιστίνη. Παρά την αποτυχία του να καταλάβει την Κωνσταντινούπολη, διατήρησε τη φιλοδοξία του να επηρεάσει την Οθωμανική Αυτοκρατορία μέχρι το τέλος της ζωής του. Το 1848, και αφού είχε διαδεχτεί τον πατέρα του ως αντιβασιλέας της Αιγύπτου, πέθανε από φυματίωση σε ηλικία 59 ετών.
 

 
 

Ο Νόρμαν Μέιλερ (1923–2007) ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς και προκλητικούς συγγραφείς της Αμερικής, γνωστός για τη δηκτική του γραφή και τη συμβολή του στην ανάπτυξη της "Νέας Δημοσιογραφίας". Γεννήθηκε στο Νιου Τζέρσεϊ από εβραϊκή οικογένεια και υπηρέτησε στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Το 1948, με το πρώτο του βιβλίο Οι γυμνοί και οι νεκροί, μπήκε στην αμερικανική λογοτεχνική σκηνή και έγινε διάσημος.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας του, αναδείχθηκε σε κριτικό της πολιτικής και των κοινωνικών θεμάτων, ιδιαίτερα της αμερικανικής αντικουλτούρας και των πολέμων του Βιετνάμ και του Ιράκ. Ανέλαβε πρωτοβουλίες και δραστηριοποιήθηκε και σε πολιτικό επίπεδο, όπως η υποψηφιότητά του για δήμαρχος της Νέας Υόρκης το 1969.

Τα έργα του συμπεριλαμβάνουν μυθιστορήματα, βιογραφίες και δοκίμια, με τίτλους όπως Οι στρατιές της νύχτας, Το τραγούδι του δήμιου, και Το κάστρο στο δάσος. Για το έργο του κέρδισε σημαντικά βραβεία, όπως το Πούλιτζερ και το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου.

Εκτός από τη συγγραφή, ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και σκηνοθέτησε τέσσερις ταινίες, μεταξύ των οποίων τη μεταφορά του βιβλίου του Οι σκληροί δεν χορεύουν. Είχε έξι γάμους και εννέα παιδιά, ενώ έφυγε από τη ζωή το 2007.

Το έργο του παραμένει σημαντικό για την κατανόηση της αμερικανικής κοινωνίας του 20ου αιώνα και του τρόπου που οι προσωπικές ιστορίες ενσωματώνονται στην πολιτική και την ιστορία.

Ο Ρίτσαρντ Μπάρτον (1925-1984) υπήρξε ένας από τους πιο επιφανείς και ταλαντούχους ηθοποιούς του 20ού αιώνα. Γεννημένος στην Ουαλία, διακρίθηκε για την εκφραστική φωνή του και την επιβλητική παρουσία του, με ιδιαίτερη αίσθηση του ρόλου του στους σεξπιρικούς και ιστορικούς χαρακτήρες, αλλά και στο σύγχρονο ρεπερτόριο. Η καριέρα του στον κινηματογράφο και το θέατρο ήταν γεμάτη επιτυχίες, με τη συμμετοχή του σε κλασικά έργα όπως «Η κυρία δεν είναι για κάψιμο», «Κλεοπάτρα», και «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ».

Αν και οι ρόλοι του σε ιστορικά δράματα και σεξπιρικά έργα τον κατέστησαν διάσημο, η προσωπική του ζωή συχνά κέρδιζε την προσοχή των ΜΜΕ, κυρίως λόγω των σχέσεών του, με πιο γνωστή εκείνη με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, με την οποία παντρεύτηκε δύο φορές. Παράλληλα, η πορεία του είχε σκιές, όπως τα προβλήματα με το αλκοόλ, που επισκίασαν κάποιες πτυχές της ζωής του.

Πέρα από τις κινηματογραφικές επιτυχίες, ο Μπάρτον ήταν και σημαντικός θεατρικός ηθοποιός, με αξιόλογες παραστάσεις στην Αγγλία και τις ΗΠΑ, όπου έπαιξε σε σαιξπηρικές παραγωγές και έργα του Νόελ Κάουαρντ.

Αν και είχε πέντε γάμους και τρία παιδιά, η καριέρα του παραμένει ανεξίτηλη στην ιστορία του θεάτρου και του κινηματογράφου. Έφυγε από τη ζωή το 1984 σε ηλικία 59 ετών, αφήνοντας πίσω του μια σπουδαία κληρονομιά στην τέχνη του θεάτρου και του κινηματογράφου.

Ο Μιχαήλ Καλάσνικοφ (1919-2013) ήταν Ρώσος σχεδιαστής όπλων, γνωστός κυρίως για τη δημιουργία του ΑΚ-47, του πιο διαδεδομένου φορητού όπλου στον κόσμο. Γεννημένος στη Σιβηρία, ο Καλάσνικοφ εντάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και, τραυματισμένος στη Μάχη του Μπριάνσκ, άρχισε να αναπτύσσει την ιδέα για ένα αξιόπιστο αυτόματο τυφέκιο μετά από παράπονα των στρατιωτών για τα υπάρχοντα όπλα. Το ΑΚ-47, που κατασκευάστηκε το 1947 και είχε την υπογραφή του, υιοθετήθηκε το 1949 από τον σοβιετικό στρατό και σύντομα έγινε σύμβολο για πολλές στρατιωτικές μονάδες και αντάρτικα κινήματα σε όλο τον κόσμο.

Ο Καλάσνικοφ συνέχισε να εργάζεται στον τομέα των όπλων και μετά το πέρας του πολέμου, αναπτύσσοντας και άλλες εκδόσεις του ΑΚ, καθώς και νέα μοντέλα όπλων. Παρά την αναγνώριση και τις διακρίσεις που έλαβε, εκφράζοντας την αμφιβολία του για τη χρήση του όπλου του σε ακραίες καταστάσεις, συχνά δήλωνε ότι αν ξεκινούσε από την αρχή, θα ήθελε να δημιουργήσει κάτι πιο «ειρηνικό».

Αναγνωρίστηκε για τη συνεισφορά του στην τεχνολογία των όπλων και τιμήθηκε με πλήθος διακρίσεων και αναγορεύσεις. Πέθανε το 2013 σε ηλικία 94 ετών.

Ο Αντρέι Νικολάγιεβιτς Τουπόλεφ (1888-1972) ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς ρώσους αεροναυπηγούς, γνωστός για τη συνεισφορά του στον σχεδιασμό στρατηγικών και πολιτικών αεροσκαφών κατά τη διάρκεια της Σοβιετικής Ένωσης. Γεννημένος στην Αυτοκρατορική Ρωσία, σπούδασε στην Αυτοκρατορική Τεχνική Σχολή της Μόσχας και υπήρξε συνεργάτης του Νικολάι Ζουκόφσκι, του "πατέρα της ρωσικής αεροπορίας".

Κατά τη διάρκεια της Σοβιετικής Ένωσης, σχεδίασε πάνω από 100 τύπους αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων στρατηγικών βομβαρδιστικών, υπερηχητικών επιβατικών αεροσκαφών και ελικοφόρων. Ο Τουπόλεφ ήταν υπεύθυνος για τη δημιουργία και ανάπτυξη αεροσκαφών όπως το Tu-4, το Tu-16, το Tu-22, και το Tu-144, το πρώτο υπερηχητικό επιβατικό αεροσκάφος. Το Tu-144 πέτυχε να σπάσει το φράγμα του ήχου το 1969 και αποτέλεσε ορόσημο στην αεροπορική τεχνολογία.

Εκτός από τα αεροσκάφη, ο Τουπόλεφ είχε έναν συντονιστικό ρόλο στη σοβιετική αεροπορία και το σχεδιασμό αεροσκαφών για στρατιωτική και πολιτική χρήση. Παρά τις αντιξοότητες που αντιμετώπισε, όπως η φυλάκισή του κατά τη διάρκεια των σταλινικών εκκαθαρίσεων, ανακτήθηκε και έλαβε πολλές τιμές, συμπεριλαμβανομένων βραβείων και αναγνώρισης από το σοβιετικό κράτος. Ο Τουπόλεφ πέθανε το 1972 σε ηλικία 84 ετών, αφήνοντας πίσω του κληρονομιά και καινοτομίες που διαμόρφωσαν την αεροπορική τεχνολογία.