Σήμερα..
Τα Βαλκάνια θυμίζουν ξανά παλιές εποχές.
Η Μέση Ανατολή μοιάζει με ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί.
Και στην Ουκρανία ο πόλεμος συνεχίζεται, παρά τα σχέδια για ειρήνη.
Πάμε να ξεκινήσουμε την σημερινή μας ενημέρωση.
Τα Βαλκάνια θυμίζουν ξανά παλαιότερες εποχές. Μια περιοχή που γνώρισε πολέμους, διαλύσεις κρατών και βαθιές πληγές δείχνει να μπαίνει σε νέα περίοδο έντασης.

Οι κατηγορίες του προέδρου της Κροατίας, Zoran Milanović, ότι το Ισραήλ εξοπλίζει μαζικά τη Σερβία προκάλεσαν πολιτικό σεισμό. Την ίδια στιγμή και η Ρωσία συνεχίζει τη στρατιωτική συνεργασία με το Βελιγράδι, δημιουργώντας ένα περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ.
Το ερώτημα είναι απλό αλλά κρίσιμο: γιατί δύο τόσο διαφορετικές χώρες στηρίζουν στρατιωτικά τη Σερβία;
Η απάντηση βρίσκεται στην πολιτική, στην ιστορία και στα συμφέροντα.
1. Η Σερβία ως στρατηγικό σημείο στα Βαλκάνια
Η Σερβία βρίσκεται στο κέντρο της Βαλκανικής. Όποιος έχει επιρροή εκεί αποκτά παρουσία σε μια περιοχή που συνδέει Ευρώπη, Ανατολή και Μεσόγειο.
Ο πρόεδρος Aleksandar Vučić ακολουθεί πολιτική ισορροπίας. Διατηρεί σχέσεις με τη Δύση αλλά ταυτόχρονα συνεργάζεται με τη Μόσχα και άλλες χώρες.

Σήμερα
Τα Βαλκάνια θυμίζουν ξανά παλιές εποχές.
Η Μέση Ανατολή μοιάζει με ηφαίστειο έτοιμο να εκραγεί.
Και στην Ουκρανία ο πόλεμος συνεχίζεται, παρά τα σχέδια για ειρήνη.
Πάμε να ξεκινήσουμε την σημερινή μας ενημέρωση.
Τα Βαλκάνια θυμίζουν ξανά παλαιότερες εποχές. Μια περιοχή που γνώρισε πολέμους, διαλύσεις κρατών και βαθιές πληγές δείχνει να μπαίνει σε νέα περίοδο έντασης.

Οι κατηγορίες του προέδρου της Κροατίας, Zoran Milanović, ότι το Ισραήλ εξοπλίζει μαζικά τη Σερβία προκάλεσαν πολιτικό σεισμό. Την ίδια στιγμή και η Ρωσία συνεχίζει τη στρατιωτική συνεργασία με το Βελιγράδι, δημιουργώντας ένα περίπλοκο γεωπολιτικό παζλ.
Το ερώτημα είναι απλό αλλά κρίσιμο: γιατί δύο τόσο διαφορετικές χώρες στηρίζουν στρατιωτικά τη Σερβία;
Η απάντηση βρίσκεται στην πολιτική, στην ιστορία και στα συμφέροντα.
1. Η Σερβία ως στρατηγικό σημείο στα Βαλκάνια
Η Σερβία βρίσκεται στο κέντρο της Βαλκανικής. Όποιος έχει επιρροή εκεί αποκτά παρουσία σε μια περιοχή που συνδέει Ευρώπη, Ανατολή και Μεσόγειο.
Ο πρόεδρος Aleksandar Vučić ακολουθεί πολιτική ισορροπίας. Διατηρεί σχέσεις με τη Δύση αλλά ταυτόχρονα συνεργάζεται με τη Μόσχα και άλλες χώρες.
Η Σερβία αγοράζει όπλα από πολλές πλευρές ώστε να μην εξαρτάται από μία μόνο δύναμη.
Αυτό είναι παλιά βαλκανική τακτική: ισορροπία μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.
2. Γιατί η Ρωσία στηρίζει τη Σερβία

Η Ρωσία βλέπει τη Σερβία ως τον πιο κοντινό σύμμαχό της στα Βαλκάνια.
Οι λόγοι είναι σαφείς:
Ορθόδοξη παράδοση
Σλαβική συγγένεια
Κοινά ιστορικά βιώματα
Αντίθεση στην ανεξαρτησία του Κοσόβου
Για τη Μόσχα η Σερβία είναι γέφυρα επιρροής μέσα στην Ευρώπη.
Η στρατιωτική συνεργασία δεν είναι μόνο θέμα όπλων. Είναι θέμα πολιτικής παρουσίας.
Το Ισραήλ έχει από τις πιο ισχυρές αμυντικές βιομηχανίες στον κόσμο.
Η συνεργασία με τη Σερβία βασίζεται κυρίως σε:
πωλήσεις drones
ηλεκτρονικά συστήματα
αναβαθμίσεις όπλων
τεχνολογία επιτήρησης
Για το Ισραήλ πρόκειται κυρίως για επιχειρηματική και στρατηγική συνεργασία.
Η Σερβία θεωρείται σταθερός πελάτης και αξιόπιστος εταίρος.
Δεν υπάρχει επίσημη ένδειξη ότι ο εξοπλισμός στοχεύει συγκεκριμένη χώρα, αλλά η πολιτική δεν βασίζεται μόνο στα χαρτιά.
Βασίζεται και στην καχυποψία.
 Γιατί ανησυχεί η Κροατία
Η Κροατία βλέπει τη στρατιωτική ενίσχυση της Σερβίας ως απειλή.
Οι λόγοι είναι βαθιοί:
Οι πόλεμοι της δεκαετίας του 1990 δεν ξεχάστηκαν
Το θέμα του Κοσόβου παραμένει ανοικτό
Η στρατιωτική ισορροπία αλλάζει
Στα Βαλκάνια η μνήμη είναι ζωντανή.
Κανείς δεν ξεχνά εύκολα.
Η αλήθεια είναι πιο απλή από τις θεωρίες.
Οι μεγάλες δυνάμεις εξοπλίζουν τη Σερβία γιατί:
θέλουν επιρροή
θέλουν συμμάχους
θέλουν αγορές όπλων
θέλουν παρουσία στην περιοχή
Τα κράτη δεν έχουν φίλους.
Έχουν συμφέροντα.
Και τα συμφέροντα δεν σταματούν ποτέ.
Η στρατιωτική ενίσχυση μπορεί να δημιουργήσει νέα εξοπλιστική κούρσα.
Όταν ένας εξοπλίζεται, ο άλλος απαντά.
Έτσι ξεκινούν οι κρίσεις.
Τα Βαλκάνια έχουν ονομαστεί πολλές φορές «πυριτιδαποθήκη της Ευρώπης».
Όχι τυχαία.

Η Σερβία εξοπλίζεται.
Η Κροατία ανησυχεί.
Η Ρωσία και το Ισραήλ συνεργάζονται με το Βελιγράδι.
Κανείς δεν ξέρει αν πρόκειται για απλή ισορροπία ή για αρχή νέας έντασης.
Η ιστορία των Βαλκανίων δείχνει ένα πράγμα:
Οι φωτιές ανάβουν εύκολα.
Το δύσκολο είναι να σβήσουν.
Ενώ πολλοί μιλούν για ένταση στα Βαλκάνια, το πραγματικό ηφαίστειο της εποχής μας βρίσκεται αλλού.Βρίσκεται στη Μέση Ανατολή, εκεί όπου οι αποφάσεις δεν είναι απλώς πολιτικές, αλλά μπορούν να αλλάξουν την πορεία της ιστορίας. Στα Βαλκάνια ακούγονται απειλές.
Στη Μέση Ανατολή ακούγεται ο ήχος του πολέμου.

Η  παροιμία λέει πως άλλος έχει το όνομα και άλλος τη χάρη. Και ίσως σήμερα αυτό να ισχύει περισσότερο από ποτέ.
Ναυάγιο στη Γενεύη
Οι συνομιλίες  κατέρρευσαν.
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έφτασε σε επικίνδυνο σημείο.
Η Ουάσινγκτον απαίτησε πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος.
Η Τεχεράνη απάντησε καθαρά:
Το δικαίωμα στον εμπλουτισμό ουρανίου δεν διαπραγματεύεται.
Πρότεινε μόνο προσωρινό πάγωμα.
Όχι εγκατάλειψη.
Η σύγκρουση που πλησιάζει

Ο πρόεδρος Donald Trump έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Στην περιοχή συγκεντρώνονται στρατιωτικές δυνάμεις.
Αεροσκάφη, πλοία και βάσεις ετοιμάζονται.
Όταν συγκεντρώνονται στρατοί, η ιστορία σπάνια τελειώνει ειρηνικά.
Για το Ιράν το πυρηνικό πρόγραμμα δεν είναι απλώς τεχνολογία.
Είναι θέμα ανεξαρτησίας.
Η ηγεσία της χώρας πιστεύει ότι αν εγκαταλείψει το πρόγραμμα θα χάσει την ισχύ της.
Για την Τεχεράνη το πυρηνικό πρόγραμμα είναι ασπίδα.
Χωρίς αυτήν θεωρεί ότι θα μείνει εκτεθειμένη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν ότι ένα πυρηνικό Ιράν θα αλλάξει την ισορροπία στη Μέση Ανατολή.
Φοβούνται:
νέα εξοπλιστική κούρσα
ενίσχυση αντιπάλων
αποσταθεροποίηση της περιοχής

Γι’ αυτό πιέζουν για πλήρη εγκατάλειψη του προγράμματος.
Όχι για περιορισμό.
Για τερματισμό.
Οι δύο πλευρές δεν εμπιστεύονται η μία την άλλη.
Κάθε πρόταση θεωρείται παγίδα.
Κάθε κίνηση θεωρείται απειλή.
Έτσι γεννιούνται οι πόλεμοι.
Αν ξεσπάσει σύγκρουση, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στην περιοχή.
Η Μέση Ανατολή επηρεάζει:
ενέργεια
οικονομία
μεταναστεύσεις
ασφάλεια
Ένας πόλεμος εκεί δεν μένει ποτέ τοπικός.
Απλώνεται.
Σαν φωτιά στον άνεμο.
Επίλογος
Τα Βαλκάνια μπορεί να ανησυχούν.
Αλλά το βλέμμα του κόσμου στρέφεται αλλού.
Στη Μέση Ανατολή.
Εκεί όπου οι αποφάσεις μπορεί να οδηγήσουν είτε σε συμφωνία είτε σε καταστροφή.
Το ηφαίστειο καπνίζει.
Και κανείς δεν ξέρει πότε θα εκραγεί.
Άλλο ένα ναυάγιο φαίνεται να πλησιάζει.

Μετά τις συνομιλίες στη Ζυρίχη, νέες διαπραγματεύσεις δείχνουν να οδηγούνται στο ίδιο τέλος.

Πολλά λόγια.

Λίγα αποτελέσματα.

Και ο πόλεμος συνεχίζεται.

Στην Ουκρανία, ο χρόνος κυλά με τον ήχο των όπλων, όχι με τον ρυθμό της ειρήνης.

Η πρόταση που δεν προχώρησε

Ο πρόεδρος των Ηνωμένες Πολιτείες, Donald Trump, φέρεται να πρότεινε μια τριμερή συνάντηση.

Στο ίδιο τραπέζι:

ο Vladimir Putin

ο Volodymyr Zelensky

ο ίδιος ο Trump

Στόχος ήταν μια γρήγορη συμφωνία.

Ένας τερματισμός των εχθροπραξιών μέσα στους επόμενους μήνες.

Όμως η πραγματικότητα αποδείχθηκε πιο σκληρή από τα σχέδια.

Η ρωσική άρνηση

Η Ρωσία εμφανίζεται απρόθυμη.

Ρώσοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι μια τέτοια συνάντηση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.

Η δυσπιστία παραμένει βαθιά.

Οι πληγές του πολέμου είναι ακόμη ανοιχτές.

Και η γλώσσα της διπλωματίας μοιάζει να μην αρκεί.

Εμπόδια παντού

Η ειρήνη μοιάζει μακρινή όχι μόνο λόγω των συγκρούσεων στο πεδίο.

Υπάρχουν πολιτικά συμφέροντα.

Στρατηγικοί υπολογισμοί.

Συμμαχίες.

Και φόβοι για το αύριο.

Κάθε πλευρά φοβάται ότι μια συμφωνία μπορεί να σημαίνει ήττα.

Έτσι προτιμά να συνεχίσει.

Έστω και αν το τίμημα είναι βαρύ.

Ο πόλεμος που έγινε συνήθεια

Ο πόλεμος που ξεκίνησε ως κρίση έχει γίνει καθημερινότητα.

Οι ειδήσεις επαναλαμβάνονται.

Μάχες.

Όπλα.

Δηλώσεις.

Διαπραγματεύσεις.

Αποτυχίες.

Και πάλι από την αρχή.

Σαν κύκλος που δεν κλείνει.

Η μεγάλη αντίφαση

Όλοι μιλούν για ειρήνη.

Κανείς δεν φαίνεται έτοιμος να πληρώσει το τίμημα.

Η ειρήνη απαιτεί παραχωρήσεις.

Οι παραχωρήσεις απαιτούν θάρρος.

Και το θάρρος σπανίζει.

Το βάρος της ιστορίας

Η Ευρώπη έχει γνωρίσει πολέμους.

Έχει δει πόλεις να καίγονται.

Έχει μάθει με αίμα πόσο ακριβή είναι η σύγκρουση.

Κι όμως η ιστορία φαίνεται να επαναλαμβάνεται.

Σαν να μην διδάχθηκε τίποτα.

Επίλογος

Η ειρήνη μοιάζει κοντά στα λόγια.

Μακριά στην πράξη.

Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.

Οι δηλώσεις πληθαίνουν.

Αλλά τα όπλα δεν σιωπούν.

Και όσο δεν σιωπούν, ο πόλεμος θα συνεχίζεται.

Ίσως το πιο τραγικό δεν είναι ότι ο πόλεμος συνεχίζεται.

Ίσως το πιο τραγικό είναι ότι ο κόσμος αρχίζει να το συνηθίζει.
Άλλο ένα ναυάγιο φαίνεται να πλησιάζει.
Μετά τις συνομιλίες στη Ζυρίχη, νέες διαπραγματεύσεις δείχνουν να οδηγούνται στο ίδιο τέλος.
Πολλά λόγια.

Λίγα αποτελέσματα.
Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτείών, Donald Trump, φέρεται να πρότεινε μια τριμερή συνάντηση.
Στο ίδιο τραπέζι:
ο Vladimir Putin
ο Volodymyr Zelensky
και ο ίδιος ο Trump
Στόχος είναι μια γρήγορη συμφωνία.
Ένας τερματισμός των εχθροπραξιών μέσα στους επόμενους μήνες.
Όμως η πραγματικότητα αποδείχθηκε πιο σκληρή από τα σχέδια.
Η Ρωσία εμφανίζεται απρόθυμη.
Ρώσοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι μια τέτοια συνάντηση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη.

Η δυσπιστία παραμένει βαθιά.
Οι πληγές του πολέμου είναι ακόμη ανοιχτές.
Και η γλώσσα της διπλωματίας μοιάζει να μην αρκεί.
Η ειρήνη μοιάζει μακρινή όχι μόνο λόγω των συγκρούσεων στο πεδίο.
Υπάρχουν πολιτικά συμφέροντα.
Στρατηγικοί υπολογισμοί.
Συμμαχίες.
Και φόβοι για το αύριο.
Κάθε πλευρά φοβάται ότι μια συμφωνία μπορεί να σημαίνει ήττα.
Έτσι προτιμά να συνεχίσει.
Έστω και αν το τίμημα είναι βαρύ.
Ο πόλεμος που ξεκίνησε ως κρίση έχει γίνει καθημερινότητα.
Οι ειδήσεις επαναλαμβάνονται.

Μάχες.
Όπλα.
Δηλώσεις.
Διαπραγματεύσεις.
Αποτυχίες.
Και πάλι από την αρχή.
Σαν κύκλος που δεν κλείνει.
Όλοι μιλούν για ειρήνη.
Κανείς δεν φαίνεται έτοιμος να πληρώσει το τίμημα.
Η ειρήνη απαιτεί παραχωρήσεις.
Οι παραχωρήσεις απαιτούν θάρρος.
Και το θάρρος σπανίζει.
Η Ευρώπη έχει γνωρίσει πολέμους.
Έχει δει πόλεις να καίγονται.
Έχει μάθει με αίμα πόσο ακριβή είναι η σύγκρουση.
Κι όμως η ιστορία φαίνεται να επαναλαμβάνεται.
Σαν να μην διδάχθηκε τίποτα.
Η ειρήνη μοιάζει κοντά στα λόγια.
Μακριά στην πράξη.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.
Οι δηλώσεις πληθαίνουν.
Αλλά τα όπλα δεν σιωπούν.

Και όσο δεν σιωπούν, ο πόλεμος θα συνεχίζεται.
Ίσως το πιο τραγικό δεν είναι ότι ο πόλεμος συνεχίζεται.
Ίσως το πιο τραγικό είναι ότι ο κόσμος αρχίζει να το συνηθίζει.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία μοιάζει πια με ένα παλιό τραγούδι που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά. Οι τίτλοι αλλάζουν, οι ημερομηνίες προχωρούν, αλλά η ουσία μένει ίδια: πύραυλοι, drones και πολύ αίμα.
Οι τελευταίες επιθέσεις έφεραν νέα κύματα καταστροφής σε πόλεις όπως το Κίεβο και το Χάρκοβο, όπου εκατοντάδες drones και δεκάδες πύραυλοι έπληξαν ενεργειακές και στρατιωτικές υποδομές. Οι εκρήξεις φώτισαν τον ουρανό και άφησαν πίσω τους κατεστραμμένα δίκτυα ηλεκτροδότησης και χιλιάδες ανθρώπους χωρίς ρεύμα.
Ο πόλεμος αρχίζει να κουράζει ακόμη και όσους τον παρακολουθούν καθημερινά. Δεν είναι πια «έκτακτη είδηση». Είναι καθημερινότητα. Σαν χθεσινό φαγητό που ξαναζεσταίνεται.
Στο πεδίο των μαχών οι συγκρούσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση. Περιοχές όπως το Σλοβιάνσκ και το Κραματόρσκ θεωρούνται κρίσιμα σημεία και όλα δείχνουν ότι οι μάχες εκεί θα καθορίσουν το μέλλον του Ντονμπάς.
Την ίδια ώρα, πολιτικές δηλώσεις δείχνουν ότι κανείς δεν ξέρει πότε θα τελειώσει αυτή η σύγκρουση. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky μιλά για πιθανό τέλος το 2026, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump εμφανίζεται πιο αισιόδοξος για γρήγορη λύση.

Στη Μόσχα, ο πρόεδρος Vladimir Putin δείχνει αποφασισμένος να συνεχίσει μέχρι να επιτύχει τους στόχους του, ενώ η Δύση συζητά συνεχώς σχέδια χωρίς να φαίνεται καθαρή στρατηγική.
Ανάμεσα σε επιθέσεις και διαπραγματεύσεις, οι νεκροί συνεχίζουν να επιστρέφουν στις πατρίδες τους. Η τελευταία ανταλλαγή σορών στρατιωτών δείχνει το σκληρό τίμημα αυτού του πολέμου – αριθμοί που δεν χωρούν σε λόγια.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι ο πόλεμος δεν δείχνει να τελειώνει. Μπορεί να μοιάζει κουρασμένος, μπορεί να φαίνεται στάσιμος, αλλά κάτω από τη στάχτη καίει ακόμη.
Ο πόλεμος μπαγιατεύει.
Δεν τελειώνει όμως.
Και κάθε μέρα που περνά, γράφεται μια ακόμη σελίδα αίματος στην ιστορία της Ουκρανία.
Όταν ένας πόλεμος κρατά χρόνια, οι αποφάσεις αρχίζουν να παίρνονται όχι με άνεση αλλά με ανάγκη. Και φαίνεται πως η Ουκρανία αναζητά λύσεις ακόμη και εκεί όπου κάποτε υπήρχε μόνο σιωπή και φόβος.

Σύμφωνα με δηλώσεις ενεργειακών ειδικών, εξετάζεται το ενδεχόμενο επανεκκίνησης εγκαταστάσεων στον πυρηνικό σταθμό του Chernobyl Nuclear Power Plant, έναν τόπο που έχει χαραχτεί βαθιά στη μνήμη της Ευρώπης ως σύμβολο πυρηνικής καταστροφής.
Η συζήτηση αυτή δεν γεννήθηκε τυχαία. Η απώλεια ενεργειακών πόρων και οι συνεχείς επιθέσεις σε υποδομές έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα ηλεκτροπαραγωγής στην Ουκρανία.
Στο παρασκήνιο πολλοί βλέπουν και μια άλλη πραγματικότητα. Ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης, ο Zaporizhzhia Nuclear Power Plant, παραμένει εκτός ουκρανικού ελέγχου, γεγονός που στερεί από το Κίεβο μια τεράστια ενεργειακή δύναμη.
Έτσι, η συζήτηση για το Τσερνόμπιλ μοιάζει σε κάποιους σαν παραδοχή μιας δύσκολης αλήθειας: η επιστροφή στη Ζαπορίζια δεν θεωρείται δεδομένη.

Ο ενεργειακός αναλυτής Oleksandr Kharchenko προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιλογή θα συναντούσε σοβαρές αντιδράσεις από τους δυτικούς συμμάχους. Ο λόγος είναι απλός και ανησυχητικός: ορισμένοι αντιδραστήρες θα μπορούσαν θεωρητικά να παράγουν πλουτώνιο, υλικό που συνδέεται με πυρηνικά όπλα.
Η ίδια η ιδέα προκαλεί ανησυχία.
Το Chernobyl Nuclear Power Plant δεν είναι απλώς ένας σταθμός ηλεκτροπαραγωγής. Είναι μνήμη, τραγωδία και προειδοποίηση μαζί.
Κι όμως, σε καιρό πολέμου ακόμη και τα πιο επικίνδυνα σχέδια αρχίζουν να συζητούνται.
Η ενεργειακή ανάγκη πιέζει. Ο χειμώνας πλησιάζει κάθε χρόνο. Οι υποδομές καταστρέφονται και ξαναχτίζονται.
Και μέσα σε αυτή τη σκιά γεννιέται ένα ερώτημα:\

Αν μια χώρα αναγκαστεί να στραφεί ξανά στο Τσερνόμπιλ, πόσο μακριά έχει φτάσει ο πόλεμος;
Ίσως τελικά η ιστορία να κάνει κύκλους.
Και εκεί που κάποτε έκλεισαν οι αντιδραστήρες από φόβο, τώρα κάποιοι σκέφτονται να τους ανοίξουν από ανάγκη.
ένταση ανάμεσα στη Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία ανεβαίνει σε νέα επίπεδα, όχι πλέον μόνο στα πεδία των μαχών και στις κυρώσεις, αλλά και στον πόλεμο των λέξεων.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών, Maria Zakharova, εξαπέλυσε σκληρή επίθεση κατά της ευρωπαϊκής ηγεσίας, κατηγορώντας την ότι έχει χάσει την επαφή με την πραγματικότητα.
Αφορμή στάθηκαν οι δηλώσεις της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas, η οποία ζήτησε μείωση των ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων.
Η αντίδραση της Μόσχας ήταν άμεση και ιδιαίτερα αιχμηρή.
Σύμφωνα με τη Zakharova, τέτοιες προτάσεις αποδεικνύουν ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει την κατάσταση με ψυχραιμία αλλά με ιδεολογική τύφλωση. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, πρόκειται για «ομαδική παράνοια» και για απόψεις που δεν βασίζονται στην πραγματικότητα.

Η Ρωσίδα αξιωματούχος υποστήριξε ότι είναι παράλογο να ζητείται από μια χώρα να μειώσει τα στρατεύματά της μέσα στο δικό της έδαφος. Κάλεσε μάλιστα την ευρωπαϊκή ηγεσία να εξετάσει τον γεωγραφικό χάρτη και να λάβει υπόψη το μέγεθος και τα σύνορα της Ρωσίας.
Η σύγκρουση αυτή δείχνει κάτι βαθύτερο από μια απλή διπλωματική διαφωνία.
Δείχνει ότι το χάσμα ανάμεσα στη Μόσχα και την Ευρώπη μεγαλώνει επικίνδυνα.
Οι δύο πλευρές δεν διαφωνούν μόνο στις λύσεις. Διαφωνούν ακόμη και στην ίδια την εικόνα της πραγματικότητας.
Και όταν οι μεγάλες δυνάμεις σταματούν να μιλούν την ίδια γλώσσα, τότε η ιστορία συνήθως δεν γράφεται στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων αλλά αλλού.
Η σκληρή ρητορική αποτελεί ένδειξη ότι η κρίση δεν πλησιάζει στο τέλος της. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι η Ευρώπη και η Ρωσία μπαίνουν σε μια μακρά περίοδο αντιπαράθεσης όπου η δυσπιστία θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση
Η σύγκρουση ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Ρωσία δεν διεξάγεται μόνο στα χαρακώματα αλλά και στις δηλώσεις.
Την ώρα που η ευρωπαϊκή διπλωματία επιμένει σε πολιτικές θέσεις και προτάσεις, το μέτωπο στην Ουκρανία συνεχίζει να μεταβάλλεται.

Οι πρόσφατες δηλώσεις της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Kaja Kallas προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από τη Μόσχα, με τη Ρωσία να απαντά ότι τέτοιες τοποθετήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη την πραγματικότητα του πολέμου.
Η εκπρόσωπος του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών Maria Zakharova κατηγόρησε την ευρωπαϊκή ηγεσία ότι κινείται μακριά από τα πραγματικά δεδομένα.
Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η συζήτηση για περιορισμό στρατιωτικών δυνάμεων θεωρείται άσχετη με τις εξελίξεις στο πεδίο.
Και πράγματι, όσο συνεχίζεται η διπλωματική αντιπαράθεση, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν σταματούν.
Νέα χωριά και θέσεις αλλάζουν χέρια, οι γραμμές μετακινούνται αργά αλλά σταθερά και ο πόλεμος δείχνει να εξελίσσεται περισσότερο στο έδαφος παρά στα συνέδρια.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο.
Από τη μία πλευρά, η Ευρώπη επιδιώκει πολιτικές λύσεις και στρατηγικές πιέσεις.
Από την άλλη, η πραγματικότητα του πολέμου καθορίζεται από στρατούς και όχι από δηλώσεις.
Το χάσμα ανάμεσα στη διπλωματία και στο πεδίο των επιχειρήσεων γίνεται όλο και μεγαλύτερο.
Και όσο περνά ο χρόνος, αυξάνεται η ανησυχία ότι όταν τελικά έρθει η ώρα των διαπραγματεύσεων, πολλά από τα δεδομένα θα έχουν ήδη κριθεί.
Η ιστορία των πολέμων δείχνει ένα σκληρό μάθημα:
Όποιος ελέγχει το έδαφος, έχει τον τελευταίο λόγο.
Και αν οι εξελίξεις συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, ο χάρτης της σύγκρουσης μπορεί να αλλάξει περισσότερο απ’ όσο πολλοί φαντάζονται.
Στην ιστορία, όταν ανοίγει ένα νέο μεγάλο μέτωπο, το παλιό συνήθως περνά σε δεύτερη μοίρα. Έτσι έγιναν πολλά πράγματα – οι μεγάλες δυνάμεις μετακινούν το βάρος τους εκεί όπου βλέπουν το μεγαλύτερο συμφέρον ή τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία πράγματι δείχνει σημάδια κόπωσης. Είναι ένας πόλεμος ακριβός, μακρύς και πολιτικά δύσκολος για τη Δύση. Οι κοινωνίες κουράζονται, τα ταμεία πιέζονται και η υπομονή δεν είναι ανεξάντλητη.

Αν όμως το κέντρο βάρους μετακινηθεί στη Μέση Ανατολή, τότε η προσοχή των Ηνωμένες Πολιτείες και του ΝΑΤΟ είναι φυσικό να στραφεί εκεί. Η περιοχή αυτή πάντα θεωρούνταν στρατηγική καρδιά του κόσμου – ενέργεια, θαλάσσιοι δρόμοι, γεωπολιτική επιρροή.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ευρωπαϊκή Ένωση δύσκολα θα κινηθεί μόνη της. Η Ευρώπη ιστορικά ακολουθεί τη μεγάλη στρατηγική των Αμερικανών, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης. Δεν έχει ούτε ενιαίο στρατό ούτε κοινή βούληση για μακροχρόνιο πόλεμο.
Όμως υπάρχει και η άλλη πλευρά της πραγματικότητας.
Η Δύση δύσκολα θα εγκαταλείψει εντελώς την Ουκρανία, γιατί τότε θα φανεί σαν στρατηγική ήττα απέναντι στη Ρωσία. Και οι μεγάλες δυνάμεις σπάνια παραδέχονται ήττες ανοιχτά.
Πιο πιθανό σενάριο από μια πλήρη εγκατάλειψη είναι κάτι πιο σιωπηλό:
λιγότερα όπλα
λιγότερα χρήματα
πίεση για συμβιβασμό
πάγωμα της σύγκρουσης
Ένας πόλεμος δεν τελειώνει πάντα με ειρήνη. Συχνά τελειώνει με κόπωση.
Είναι πιθανό να αυξηθεί η πίεση για συμφωνία μέσα στο επόμενο διάστημα.
Είναι πιθανό η Ουκρανία να πιεστεί να δεχθεί απώλειες.
Είναι λιγότερο πιθανό να εγκαταλειφθεί εντελώς.

Οι συμμαχίες κρατούν όσο εξυπηρετούν συμφέροντα.
Και το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Ουκρανία θα συνεχίσει να θεωρείται απαραίτητη για τη Δύση.
Αν πάψει να είναι, τότε τα γεγονότα θα κινηθούν πολύ γρήγορα.
Kυρίες και κύριοι,Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, αλλά τα όπλα δεν σιωπούν.
Οι δηλώσεις πληθαίνουν, αλλά η καχυποψία μεγαλώνει. Η ιστορία μάς έχει διδάξει ότι οι κρίσεις δεν ξεκινούν ξαφνικά.
Συσσωρεύονται.
Ωριμάζουν.
Και κάποια στιγμή εκρήγνυνται.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο πού υπάρχει ένταση.
Το ερώτημα είναι πού θα ξεσπάσει πρώτη η καταιγίδα.

Γεια σας και να είστε όλοι καλά με τους αγαπημένους σας